SZKOLNY KLUB WOLONTARIATU



„Unośmy serca innych” tym hasłem przywialiśmy wszystkich przybyłych gości na gminne spotkanie wolontariuszy w szkole ZPO w Kasinie Wielkiej. Chcieliśmy, aby każdy kto pomaga innym razem z nami podzielił się swoimi sukcesami w pracy na rzecz innych.
Jesteśmy pewni, że każde dzieło dobrej woli płynące z serca przynosi zadowolenie, uśmiech i radość drugiego człowieka, który potrzebuje i czeka na naszą pomocną dłoń. Swoją obecnością i dobrym słowem pokrzepiła nas pani dyrektor Janina Ziemianin. W swoim krótkim wystąpieniu przypomniała wszystkim, na czym polega istota wolontariatu. Jako niezbędne elementy prawdziwego wolontariatu wymieniła:
Być pewnym - zastanowić się, dlaczego chcesz pomagać innym ludziom.
Być przekonanym - nie oferować swej pomocy, jeżeli nie jesteś przekonany o wartości tego, co robisz.
Być lojalnym - zgłaszać sugestie, nie „uderzaj” w innych.
Przestrzegaj zasad - nie krytykować rzeczy, których nie rozumiesz, gdyż może okazać się, że mają swoje uzasadnienie.
Mów otwarcie - pytać o rzeczy, których nie rozumiesz. Nie pozwolić, by tłumione wątpliwości odciągnęły Cię od tego, co najważniejsze.
Pani Dyrektor wyraziła głębokie przekonanie, że to spotkanie będzie początkiem współpracy wszystkich naszych szkół dla dobra wspólnego. Z ogromną radością powitaliśmy w naszym gronie Wójta Gminy Mszana Dolna pana Bolesława Żabę. Swoimi słowami zmotywował nas wszystkich do kontynuowania zapoczątkowanej wspólnej pracy dla innych. Na nasze spotkanie przybył do nas szczególny gość pan Mateusz Gurbiel, który jest przedstawicielem Polskiej Fundacji dla Afryki. Działa ona w Krakowie, a jej założycielami są państwo Joanna i Wojciech Ziębowie. Pan Mateusz wprowadził nas w działalność Fundacji na terenie Afryki i Madagaskaru.
Część oficjalną zakończyło wręczenie przybyłym uczestnikom pamiątkowych statuetek. Następnie każda z przybyłych szkół opisała swoją działalność w Roku Wolontariatu. Całe spotkanie zakończyła wspólna zabawa i poczęstunek.
Pragniemy wyrazić podziękowania, w sposób szczególny:
Panu wójtowi Bolesławowi Żabie za wsparcie, obecność i ciepłe słowo podczas spotkania,
Dyrekcji ZPO w Kasinie Wielkiej, która była gospodarzem naszego spotkania,
Panu Mateuszowi Gurbielowi za czas nam poświęcony i podzielenie się radami dotyczącymi idei wolontariatu,
przybyłym szkołom: ZPO Kasinka Mała, SP w Łętowe, SP Mszana Górna, SP Lubomierz, ZSM Mszana Dolna nr 1 i nr 2

Wspólnie dołóżmy przysłowiową „cegiełkę” unosząc serca potrzebujących, a sami doświadczymy ogromnej radości.

Bernadeta Kaletka
Agnieszka Ceklarz
Kinga Kołodziejczyk

 

"Jajeczkowy maraton" - Wielkanocny kiermasz
W Wielkim Tygodniu w naszej szkole podczas uroczystych Akademii z okazji Świąt Wielkanocnych zostały przeprowadzone: kiermasz i aukcja świąteczna. Sprzedawano
i licytowano zgromadzone ozdoby wielkanocne, które wykonali uczniowie naszej szkoły. Do akcji z zaangażowaniem włączyli się również: Samorząd Uczniowski oraz świetlica szkolna, którzy pobudzili do działania nie tylko wolontariuszy ale również całą społeczność uczniowską, nauczycieli oraz rodziców. W tym dniu wolontariusze wręczyli, również wszystkim pracownikom szkoły wraz ze świątecznymi życzeniami pisanki, wykonane wcześniej z masy solnej ozdobione techniką decoupage. Całej akcji towarzyszyła miła
i przedświąteczna atmosfera oraz świetna zabawa. Była to niezwykła lekcja wolontariatu, współdziałania wielu osób dla dobra innych. Zgromadzone środki zostaną przekazane na cele charytatywne.
Wszystkim za udział i pomoc serdecznie dziękujemy.

"Unośmy serca innych"
Wolontariat Kasina Wielka dla Afryki
W dniu 15. marca w Zespole Placówek Oświatowych w Kasinie Wielkiej odbyło się spotkanie wolontariuszy oraz uczniów gimnazjum z przedstawicielem Polskiej Fundacji dla Afryki, panem Mateuszem Gurbielem. Dla wszystkich była to niezwykła podróż, aż na Madagaskar. Podczas prelekcji przenieśliśmy się w tereny znane nam tylko z pięknych krajobrazów i niezwykłych endemitów. Ukazane zdjęcia oraz opowieści z pobytu wśród malgaszy pokazały wielki wysiłek miejscowej ludności o przetrwanie i codzienną walkę o życie z prawami natury. Fundacja to dzieło państwa Justyny i Wojciecha Zięba oraz p. Jagi Mączka, p. Katarzyny Urban, p. Kingii Ratyńskiej, p. Jurka Podgórskiego i p. Wojciecha Malinowskiego, którzy z potrzeby serca zbudowali most łączący jak sami mówią ludzi: "którzy odczuwają potrzebę pomocy i tymi, którzy praktycznie nie mają nic." Gromadzą ludzi, którzy pragną pomagać we wszelki możliwy sposób i przekazują tę pomoc do misjonarzy, akcji humanitarnych pracujących w Afryce. Celem Fundacji jest ochrona zdrowia mieszkańców Afryki oraz poprawa warunków ich życia. Dlatego też, wszelka pomoc koncentruje się na : finansowaniu budowy szkół, studni, wodociągów, szpitali i innych budowli służących społecznościom lokalnym, wspieraniu działań wspomagających rozwój gospodarczy, w tym rozwój lokalnej przedsiębiorczości, finansowaniu edukacji ubogich mieszkańców Afryki, wspieraniu inicjatyw edukacyjnych i zwiększających dostęp do szkolnictwa. Wielkim zaskoczeniem dla wszystkich było brak czystej wody niezdatnej do picia. Nie potrafimy nawet tego sobie wyobrazić i przenieś to na nasze codzienne życie. Napełnienie szklanki czystej wody to dla nas kilkusekundowa czynność, na Madagaskarze to wielkie dzieło rąk wielu ludzi, aby powstała studnia, z której będą mogli czerpać mieszkańcy czystą wodę.
p. Agnieszka Ceklarz
p. Bernadeta Kaletka
p. Kinga Kołodziejczyk
p.

"UNOŚMY SERCA INNYCH"
"UNOŚMY SERCA INNYCH"

"UNOŚMY SERCA INNYCH" - Logo Szkolnego Klubu Wolontariatu.
Nasze logo powstało podczas jednego ze spotkań grupy wolontariuszy. Jest połączeniem wspólnych pomysłów. Spośród licznych prac, utworzonych przez wolontariuszy mieliśmy trudne zadanie, aby wybrać jeden najlepszy, dlatego postanowiliśmy połączyć wszystkie prace w jeden wspólny. Logo w pełni ukazuje jak czujemy wolontariat, czym on dla nas jest i co chcemy ofiarować drugiemu człowiekowi. My choć malutcy razem pragniemy unosić serca słabszych, samotnych, chorych, potrzebujących. Logo naszego klubu zdobi nasze koszulki, w których będziemy działać podczas różnych akcji, chcemy być widoczni dla wszystkich, którzy nas potrzebują.

 

Międzynarodowy Dzień Pizzy


Wśród wolontariuszy z Kasiny Wielkiej.
Pomimo ferii, wolontariusze nie zwolnili tempa pracy i spotkali się spontaniczne w szkole. Poniedziałkowe przedpołudnie 6 lutego wypełnili radością i rozmową podczas, której podsumowali dotychczasowe działania Szkolnego Klubu Wolontariatu oraz opracowali kolejny zakres pracy . Po burzy pomysłów, coś dla ciała. W szkolnej kuchni roznosił się zapach niespodzianki, którą jak się później okazało była pyszna pizza. Wolontariusze wraz z opiekunami włączyli się w obchody Międzynarodowego Dnia Pizzy, który przypadł w tym roku 9 lutego. Każda pięcioosobowa grupa komponowała swoją ulubioną pizzę z przygotowanych wcześniej składników, jednocześnie dobrze się bawiąc i integrując. Pochmurny i dosyć chłodny dzień ogrzała pyszna herbatka z cytrynką i sokiem porzeczkowym.
A po niej... wzrósł zapał do pracy, czego efektem było opracowanie Logo Szkolnego Klubu Wolontariatu. Przed nami nagrania do spotu reklamowego promującego nasz klub, oraz ukazującego ideę wolontariatu. A tym samym, kolejne wspólne spotkanie na, które już nie mogą do czekać się uczniowie naszej szkoły.
Spotkanie zintegrowało klasy gimnazjum oraz uczniów obydwu budynków naszej szkoły. Takie spotkania pokazują jak wielka jest siła grupy wolontariuszy i więź między uczniami, którzy pragną przebywać ze sobą i działać oraz ile radości potrafi wydobyć wspólnota i drugi człowiek.

 

"Z kolędą po uśmiech"

"Z kolędą po uśmiech"


Wizyta wolontariuszy z Kasiny Wielkiej
w Domu Pomocy Społecznej w Rabie Niżnej.
19 stycznia Wolontariusze z Kasiny Wielkiej wraz z opiekunami udali się z kolędą do Domu Pomocy Społecznej. Młodzi uczniowie z wielkim przejęciem przygotowywali się do tej wizyty. Był to wyjątkowy czas, w którym mogli swoją radością i talentem muzyczno - aktorskim podzielić się z mieszkańcami ośrodka. Podczas pobytu panowała miła i rodzinna atmosfera. Wspólny śpiew kolęd połączył pokolenia. Wizyta pokazała, że jesteśmy sobie potrzebni nie tylko my - wolontariusze czyniący i niosący dobro wszystkim potrzebującym, ale również nam potrzebni są ludzie starsi, samotni, chorzy. To oni dają nam siłę, aby wstać, energię, aby działać, radość, aby móc ją przekazywać dalej. Dziękujemy mieszkańcom ośrodka, którzy już w progach swojego domu witali nas szerokim uśmiechem i dobrym słowem. Dziękujemy pani dyrektor DPS - u Lucynie Kurowskiej za zaproszenie, wszystkim pracownikom za miłe przyjęcie, które zakończył wspólny słodki poczęstunek. Mamy nadzieję w myśl kolędy: "przyjść tutaj za rok".


Bernadka Kaletka, Kinga Kołodziejczyk, Agnieszka Ceklarz

Życzliwa szkoła

Życzliwa szkoła


" Kropla życzliwości znaczy więcej niż ocean rozumu"
Wraz z kończącym się półroczem, podsumowaliśmy akcję pt: "Znajdź się wśród życzliwych", w której licznie wzięli udział uczniowie naszej szkoły. Swoją życzliwość przejawiali chętnie i z radością wobec nauczycieli oraz kolegów i koleżanek. Za propagowania życzliwości w szkole i dawanie jej świadectwa uczniowie zostali wyróżnieni, a ich życzliwość nagrodzona.


BUDYNEK A
Wyróżnienia za największą liczbę zebranych słoneczek:
1. Lilianka Polak
2. Ania Plewnia
3. Martynka Nowak
4. Zosia Szymańska
5.Oliwia Łacna
6. Ola Lulek
7. klasa 1a
8. Wiktoria Trzópek
9. Ola Łacny
10. Milenka Łacna
11. Zuzia Skwarczek
12. Roksanka Ceklarz
13. Kacper Grygiel
14. Kuba Ślaga
15. Ania Cież
16. Justyna Nowak
17. Emilka Nowak
18. Marysia Kowalczyk
19. Justyna Giemzik
20. Julia Ceklarz
21. Zuzia Drąg
22. Ewelina Mazgaj
23. Marta Nowak
24. Magda Rusnarczyk


Drzewko życzliwości:
1. Przedszkole 4-6 - latki
2. Przedszkole 5 - latki
3. Klasa 1a
4. Klasa 2c
5. Klasa 3a
6. Klasa 3c


Życzliwa klasa (plakat na drzwi):
1. Klasa 4a i 5a
2. Klasa 6a

 

BUDYNEK B
Wyróżnienia za największą liczbę zebranych słoneczek:
Maryna Kęska
Dawid Łabuz
Oliwier Grygiel
Franciszek Rapta
Agnieszka Jamróz
Zuzanna Szczypka
Weronika Paluszek
Sylwia Bulas
Gabriela Kubowicz
Marcelina Pustelnik
Kinga Drąg
Anna Trzeciak
Piotr Jania
Karol Kęska
Jakub Kołodziej
Dominika Ćwierz
Kinga Frasunek
Kamil Dziedzic
Małgorzata Jurczak
Jakub Popławski
Dawid Chrustek
Natalia Kęska
Lidia Węglarz
Karolina Jurczak
Hubert Kowal
Małgorzata Drąg
Katarzyna Jędrzejczak
Maria Jania
Dawid Tupta
Wiktoria Kubowicz
Justyna Michór

Drzewko życzliwości:
Przedszkole
Klasa 1b

"MIKOŁAJ JEST WŚRÓD NAS"
"MIKOŁAJ JEST WŚRÓD NAS"
"MIKOŁAJ JEST WŚRÓD NAS"

"MIKOŁAJ JEST WŚRÓD NAS"


W Dniu Świętego Mikołaja tj. 6 grudnia wolontariusze włączyli się w akcję mikołajkową - " Mikołaj jest wśród nas". Idąc za przykładem świętego nieśli radość i uśmiech samotnym i chorym, obdarowywali swoim chociaż krótkim czasem dzieci i dorosłych. Nie zabrakło również słodkich niespodzianek. W ramach tej akcji, młodzi pełni energii wolontariusze odwiedzili Dom Pomocy Społecznej w Kasinie Wielkiej. Udali się tam z zimową piosenką pod opieką p. Teresy Kicmal, która zorganizowała cykl spotkań z mieszkańcami DPS-u wprowadzając ich w świąteczny nastrój poprzez wspólne czytanie fragmentów powieści, śpiew oraz rozmowę.
Chcąc ukazać postać świętego Mikołaja postanowili zapukać do klas swoich najmłodszych koleżanek i kolegów, którzy z wielkim zaciekawieniem i przejęciem witali już kolejny raz tego zacnego gościa. Mimo, iż nie miał wielkiego worka pełnego prezentów, a zamiast tego grupę pomocników w postaci znanych im starszych kolegów, to jednak każdy chciał się z nim przywitać lub o coś zapytać.
Zorganizowali również dla swoich młodszych kolegów i koleżanek mikołajkowe zabawy na świetlicy, które dostarczyły wszystkim wiele radości . Podczas zajęć wolontariusze wspólnie z dziećmi śpiewali zimowe piosenki, które wprawiły w ruch wszystkie części ciała oraz przeprowadzili wiele gier i zabaw.
Ostatnim ale nie mniej ważnym punktem akcji była wizyta w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płucnych w Rabce Zdroju, która dostarczyła wiele wzruszeń i niezapomnianych wrażeń. Mikołaj wraz ze swoimi pomocnikami obdarował rozmową, uśmiechem i drobnymi upominkami podopiecznych Instytutu. Pacjenci nie zważając na swój wiek czuli potrzebę spotkania z wolontariuszami i chętnie zapraszali ich do swoich sal, którzy dotarli tutaj pod opieką p. Kingii Kołodziejczyk, p. Bernadki Kaletki oraz p. Agnieszki Ceklarz opiekunów Szkolnego Koła Wolontariatu. Na zakończenie spotkania wolontariusze pożegnali pacjentów wspólnym śpiewem kolęd i zapewnili o modlitwie i pamięci w realizacji ich marzeń "szybkiego powrotu do zdrowia i do swoich domów na święta". Na pamiątkę wizyty Wolontariusze otrzymali podziękowania i życzenia Świąteczne. Było to niezapomniane przeżycie dla wolontariuszy na zakończenie mikołajkowej akcji. Na twarzach każdego rysowała się głęboka refleksja i szacunek dla pracowników Szpitali i służbie drugiemu człowiekowi, jak również pokora nad ludzkim życiem.

"Pamiętamy - wysyłamy kartki świąteczne"
Święta to również czas życzeń, w których wyrazić chcemy bliskość z naszymi najbliższymi, przyjaciółmi, znajomymi. Wolontariusze pragnąc podtrzymać tradycję pisania świątecznych życzeń, wykonali autorskie kartki bożonarodzeniowe. Włożyli w ich tworzenie cały swój talent artystyczny, dowodem czego były oryginalne z użyciem wielu technik artystycznych kartki. Autorskie życzenia zostały przekazane do róznych instytucji.

 " Dobroczynna Paczka"
" Dobroczynna Paczka"

Akcja - " Dobroczynna Paczka"


Okres oczekiwania na Święta Bożego Narodzenia to dobry czas na czynienie dobra wokół siebie. Wolontariusze nie zwalniając tempa swoich działań, zorganizowali i przeprowadzili akcję "Dobroczynna Paczka". Uczniowie naszej szkoły, podczas tej akcji pokazali jak wielkie i otwarte mają serca na potrzeby drugiego człowieka. Chętnie i z wielkim zaangażowaniem włączyli się w pomoc. Przynosząc produkty żywnościowe utworzyli kilka Dobroczynnych Paczek", które trafiły do najbardziej potrzebujących naszej szkoły.
Dziękujemy wszystkim za otwarte serca i ogromne zaangażowanie, zwłaszcza naszym najmłodszym uczniom, którzy z radością i uśmiechem na twarzy przynosili ciężkie paczki żywnościowe. Dziękujemy Rodzicom, bo to dzięki wam pragnienie czynienia dobra jest możliwe. To dzięki wam "Czyniąc dobrze stajemy się dobrymi".

 

"Znajdź się wśród życzliwych"


Tuż po zakończeniu "Akcji rekrutacji" uczniowie, którzy licznie podjęli wyzwanie pracy na rzecz Szkolnego Koła Wolontariatu w obydwu budynkach naszej szkoły, postanowili rozpocząć swoje pierwsze wspólne działanie od obchodów Światowego Dnia Życzliwości i Pozdrowień. Włączyli się razem z dziećmi uczęszczającymi na świetlicę w jego organizację. Wolontariusze pragnęli ukazać, że życzliwość i dobro będą przyświecały ich wszelkim działaniom, a swoją postawą chcą zarażać wszystkich dookoła. Podczas apelu, który odbył się pod hasłem: " Kropla życzliwości znaczy więcej niż ocean rozumu", przedstawiono cechy życzliwego człowieka, jak również jak być życzliwym na co dzień. Wyrazem tego święta był widoczny strój uczniów i nauczycieli koloru żółtego lub zawierający elementy tego koloru. Na dobry początek dnia każdy otrzymał od wolontariuszy znaczek życzliwości - uśmiechniętą minkę. W scenkach, które przygotowali uczniowie klasy czwartej, szóstej i I gimnazjum przypomniano podstawowe zasady dobrego wychowania. W myśl powiedzenia: "Jak cię widzą tak cię piszą" odbył się pokaz mody szkolnej w trzech wersjach: na co dzień, dyskotekowej, uroczystej. Na zakończenie ogłoszono w naszej szkole "Tydzień Życzliwości" podczas, którego odbywać się będą liczne konkursy. Przez cały tydzień trwania akcji wszyscy uczniowie za życzliwość będą otrzymywali znaczki życzliwości od nauczycieli podczas przerw, trwania lekcji, w bibliotece i na świetlicy. Osoba, która zbierze największą liczbę znaczków zostanie ogłoszona królem/królową życzliwości.

Akcja rekrutacja

"AKCJA REKRUTACJA"


W dniach 14.11 - 18.11 w naszej szkole odbywać się będzie "akcja rekrutacja", której celem jest nabór do Szkolnego Koła Wolontariatu. Jeśli nie masz pomysłu na swój wolny czas, masz ręce gotowe do działania, lubisz śpiewać , tańczyć, malować, jesteś radosny i uśmiechnięty. To jesteś poszukiwany!!! Dołącz do nas! Zapraszamy

SADZIMY DRZEWA
Wolontariusze włączyli się 19. i 20. października w akcję " Święto drzewa", które w naszej Szkole obchodzimy już po raz drugi. Wraz z wszystkimi przedstawicielami społeczności uczniowskiej od przedszkola po uczniów klas gimnazjum posadzili na terenie szkół drzewka oraz wykonali gazetkę jako element dekoracji wykorzystany podczas apelu. Wolontariusze poprzez udział w akcjach na rzecz ochrony środowiska pokazują, że idea wolontariatu obejmuje swoim działaniem nie tylko lokalne środowisko i drugiego człowieka, ale bliskie naszemu sercu są losy całej Ziemi i wszystkich jej mieszkańców.

Sadzimy drzewa
SADZIMY DRZEWA
"KUP PAN SZCZOTKĘ"

"KUP PAN SZCZOTKĘ"


Stawiający pierwsze kroki wolontariusze w Szkolnym Kole Wolontariatu , włączyli się w akcję pt.: "Kup pan szczotkę", której celem jest zbiórka nowych szczoteczek i pasty do zębów dla dzieci w Afryce. Akcja wzbudziła w naszej szkole wielkie zainteresowanie i dotknęła serc wielu uczniów zwłaszcza tych najmłodszych, którzy chętnie przynosili przybory toaletowe. Zebrane rzeczy zostaną przesłane na adres: FUNDACJI POMOCY HUMANITARNEJ " Redemptoris Missio" ul. Grunwaldzka 86, 61 - 115 Poznań, a następnie zostaną przekazane do Afryki gdzie będą służy dzieciakom z Tanzanii, Kamerunu, RPA, Republiki Środkowej Afryki. W ten sposób polscy misjonarze ucząc dzieci dbać o higienę jamy ustnej starają się nie tylko poprawić stan ich zdrowia, ale również chcą dotrzeć do ich domów. Niestety z powodu biedy nie stać ich na własne przybory toaletowe, a zapasy misjonarzy stale się wyczerpują. Dziękujemy wszystkim za włączenie się do akcji to sygnał że
WOLONTARIUSZE SĄ WŚRÓD NAS.

"KUP PAN SZCZOTKĘ"
SZKOLNY KLUB WOLONTARIATU

SZKOLNY KLUB WOLONTARIATU
Mając w sercu obraz Światowych Dni Młodzieży oraz słów skierowanych do nas młodych przez papieża Franciszka: "abyśmy żyli w taki sposób aby pozostawić po sobie ślad", postanowiliśmy nie pozostawić bez echa pracy podczas organizacji ŚDM w parafii i założyliśmy Szkolny Klub Wolontariatu przy wsparciu pani dyrektor szkoły oraz wszystkich nauczycieli. Nie lękamy się i chcemy działać. Nie mamy poczucia, że niczego w naszej wiosce i wspólnocie szkolnej nie da się zrobić. Wiemy, że jest dla nas miejsce, chcemy wzrastać, marzyć, tworzyć i działać. Nie chcemy "wegetować" chcemy zamienić wygodną kanapę ( uzależnień, nałogów, lenistwa, wygodnictwa) na parę butów i zacząć działać, aby pozostawić ślad.

Podczas ŚDM pracowaliśmy ok. dwóch tygodni od wczesnych godzin rannych w pocie czoła, ale dzięki temu czerpaliśmy ogromną ilość energii i radości z niesienia pomocy innym i służbie dla innych.
A po zmęczeniu nie ma śladu czego dowodem jest to zdjęcie i uśmiech na twarzach.

 

Idea Szkolnych Klubów Wolontariusza

 

Szkolne Kluby Wolontariusza, to grupy ludzi o dobrych sercach, mądrych pomysłach i

pragnieniu niesienia pomocy bliźnim, a także chętnych do tego, by poprawiać wizerunek

otaczającej rzeczywistości. Tworzą je młodzi ludzie, którzy w myśl definicji wolontariatu

angażują się w pomoc świadomie i dobrowolnie. Jak wskazuje nazwa SKW są ściśle

związane ze środowiskiem szkolnym, w którym działają i funkcjonują.

 

CELE I ZADANIA SKW

 

 Rozwijanie wśród młodzieży postaw otwartości i wrażliwości na potrzeby innych

 Wspieranie ciekawych inicjatyw dzieci i młodzieży

 Ukazywanie obrazu współczesnego świata wraz z pojawiającymi się problemami

(takimi jak: wojny, głód, brak pitnej wody, niewolnicza praca dzieci itp.)

 Promowanie życia bez uzależnień

 Wyszukiwanie autorytetów i pomoc w rozwijaniu zainteresowań